Back to school… back to reality

Το καλοκαιράκι μας αποχαιρέτησε και μπορεί ακόμα το μυαλό πολλών από εμάς να συλλογιέται δροσερά γαλανά νερά , ηλιοβασιλέματα κι ανάλαφρους νυκτερινούς περιπάτους, το φθινόπωρο όμως έκανε δειλά δειλά την εμφάνισή του και μας χτυπά το καμπανάκι για επιστροφή από το ευχάριστο διάλειμμα στην καθιερωμένη μας καθημερινότητα .

Και ίσως κάποιοι από εμάς να το περιμένουμε γιατί βρίσκουμε ξανά τους ρυθμούς μας και τη βάση μας, ίσως κάπου να το χρειαζόμαστε γιατί αν τα καλοκαίρια κρατούσαν περισσότερο θα στερούνταν την ομορφιά και τη λαχτάρα που τα συνοδεύει κι άλλοι πάλι ίσως να το προσδοκούμε για να βάλουμε μπροστά σχέδια κι εκκρεμότητες που παρασύραμε μαζί μας στην ραστώνη .

Υπάρχουν και κάποιοι όμως που θέλουν να ζήσουν σε ένα ατέλειωτο καλοκαίρι , δίχως έγνοιες και πρωινά ξυπνήματα, δίχως αυστηρά προγράμματα κι εργασίες για το σπίτι, όπου οι μόνες τσάντες θα είναι αυτές της εκδρομής και το μόνο «μάλωμα» μαμάς θα είναι για τα πολλά παγωτά που φάγαμε σε μια ημέρα !

Αυτοί οι μικροί «κάποιοι» λοιπόν ίσως χρειαστούν λίγο περισσότερο χρόνο προσαρμογής, πράγμα απολύτως φυσιολογικό εφόσον τα παιδιά δεν έχουν τον ίδιο χρόνο απόκρισης με έναν ενήλικα.

Γι αυτό σε καμία περίπτωση δεν χρειάζεται άγχος και πανικός. Η μετάβαση από το σπίτι στο σχολείο θα πρέπει να γίνεται ομαλά και άνευ πίεσης μέχρι το παιδί να μπορέσει να αφομοιώσει τη νέα του καθημερινότητα. Μην θεωρούμε ότι είναι απλώς μία ρουτίνα που επαναλαμβάνεται, επειδή το ίδιο βιώνουμε εμείς. Ο νεαρός εγκέφαλος δέχεται εξίσου πολλά ερεθίσματα, ακόμα κι αν βρίσκεται σε περίοδο ξεκούρασης κατά τους θερινούς μήνες, που χρειάζεται χρόνο και υπομονή για να εισχωρήσει στην νέα συνθήκη, ανεξάρτητα με το αν αυτή του είναι γνώριμη ή όχι .

Επίσης καλό είναι να θυμόμαστε πως κάθε παιδί είναι διαφορετικό , επομένως ποικίλει το πως το καθένα αντιμετωπίζει την επιστροφή στο σχολείο και το πως διαχειρίζεται το άγχος και την ανησυχία του .

Tips ομαλής μετάβασης

Πρόγραμμα ύπνου

Μια πολύ κλασσική καλοκαιρινή ελευθερία είναι η χαλαρότητα στο βραδινό πρόγραμμα ύπνου. Η ελαστικότητα αυτού του μέτρου κατά το καλοκαίρι είναι θεμιτή, καθώς βοηθάει τα παιδιά να εκτονωθούν, να ανακαλύψουν τα όρια και τις αντοχές ενώ τους επιτρέπει να ξεκουραστούν εφόσον επεκτείνουν τον πρωινό τους ύπνο .

Η αλήθεια είναι όμως ότι η σχολική χρονιά απαιτεί μια σταθερότητα στον ύπνο. Οι τελευταίες εβδομάδες πριν την έναρξη του σχολικού έτους είναι ιδανικές για μια σταδιακή επιστροφή στο απαραίτητο πρόγραμμα ύπνου. Ο στόχος είναι να αρχίσει το παιδί να κοιμάται νωρίτερα και να ξυπνάει ξεκούραστο την ώρα που πρέπει. Επιχειρούμε λοιπόν σταδιακή μετατόπιση της ώρας ύπνου προς την επιθυμητή για το παιδί μας ώρα ενώ παράλληλα φροντίζουμε το παιδί να αποκτήσει πιο χαλαρωτικές συνήθειες προς την ώρα του ύπνου όπως το μπάνιο ή λίγο διάβασμα.

Ρουτίνες

Καλώς ή κακώς η σχολική καθημερινότητα προϋποθέτει την αναπόφευκτη τήρηση κάποιων επαναλαμβανόμενων διαδικασιών. Πιο απλά απαιτεί κάποιες «ρουτίνες». Οι ρουτίνες βοηθάνε ειδικά στη διαχείριση του χρόνου αλλά παράλληλα μπορούν να καταπολεμήσουν και το πιθανό άγχος. Το σωστό σενάριο είναι να συνδημιουργήσετε τις ρουτίνες με το παιδί σας π.χ ρουτίνα πρωινής υγιεινής, ρουτίνα πρωινού, ρουτίνα ελέγχου της σχολικής τσάντας κλπ

Αναλύστε με το παιδί το πρόγραμμά του κι αποφασίστε από κοινού πόση ώρα χρειάζεται η κάθε μία ρουτίνα. Πρώτο βήμα είναι η καταγραφή των υποχρεώσεων και δραστηριοτήτων και μετά η τοποθέτηση τους σε πρόγραμμα. Αφού σχεδιάσετε τις ρουτίνες μην διστάσετε να κάνετε πρόβες, τόσο για να ελέγξετε την αποτελεσματικότητα τους όσο και για να τις συνηθίσει το παιδί σας.

Σε περίπτωση που κάποια ρουτίνα δεν λειτουργήσει όπως προβλέφθηκε, μην απογοητευτείτε. Δύναται να τροποποιηθεί. Το Σαββατοκύριακο μπορείτε να διατηρήσετε κάποιες από τις βασικές ρουτίνες για να μην υπάρχουν εκτροπές , αλλά σε πιο ελαστικό πλαίσιο ώστε το παιδί να χαλαρώνει και να εισάγετε νέες ώστε να αντιλαμβάνεται ότι του προσφέρεται χρόνος ποιοτικός, δημιουργικός και πιο «ελεύθερος» .

Ανεξαρτησία

Είναι πολύ σημαντικό για το παιδί μας να το συμπεριλαμβάνουμε στις αποφάσεις που το αφορούν. Από τον σχεδιασμό της νέας ρουτίνας του μέχρι τις επιλογές του κολατσιού και των σχολικών ειδών, δίνουμε με αυτόν τον τρόπο την αίσθηση στο παιδί ότι δεν είναι αόρατο, ότι σεβόμαστε την ύπαρξή του, ενώ παράλληλα το ενθαρρύνουμε να επιχειρηματολογεί αναφορικά με τις απόψεις του και να διεκδικεί με λογικό τρόπο τα «θέλω» του. Σαν γονιός πρέπει να ενισχύσετε την ατομική του έκφραση κρατώντας φυσικά και τα απαραίτητα όρια. Ακούστε τους λόγους που ζητάει κάτι το παιδί σας και μιλήστε μαζί του για όποια διαφωνία μπορεί να έχετε.

Υγιεινές Συνήθειες

Η διατροφή και η άσκηση είναι βασικά θεμέλια για τη συνολική υγεία μας και είναι εξαιρετικά χρήσιμο να βάλουμε αυτά τα θεμέλια από την παιδική ακόμα ηλικία. Αφού εξηγήσουμε τη σημασία της σωματικής άσκησης και της αθλητικής άμιλλας στο παιδί μας μπορούμε να συζητήσουμε μαζί του για να βρούμε την άσκηση που του αρέσει και ταιριάζει και να την εντάξουμε στην ημερήσια ρουτίνα του. Αντίστοιχα, μπορούμε να εξηγήσουμε στο παιδί μας τη σημασία των σωστών θρεπτικών επιλογών και του διδάξουμε πως να επιλέγει και να πακετάρει το φαγητό του για το σχολείο. Μια εξαιρετική συνήθεια είναι η δημιουργία σταθερών ωρών φαγητού. Όχι μόνο βοηθάει στις καθημερινές ρουτίνες αλλά δημιουργεί μια θετική συνήθεια για σωστό μεταβολισμό.

Ανοιχτοί Διάλογοι

Ειδικά για τα παιδιά οι αλλαγές είναι σημαντικό ζήτημα και προκαλούν αρκετό άγχος έως κι ανασφάλεια. Μην είστε απορριπτικοί στις φοβίες του παιδιού σας επειδή ξέρετε ότι δεν έχουν βάση. Αντίθετα μιλήστε μαζί του, ακούστε τί είναι αυτό που το ανησυχεί κι επιτρέψτε του να εκφραστεί ελεύθερα .
Αντιπαραβάλλετε του δικές σας ιστορίες από παρόμοια άγχη ώστε να αισθανθεί οικεία και συζητήστε πιθανά σενάρια και τρόπους διαχείρισης των αγχωτικών παραγόντων. Τέλος, βοηθήστε το παιδί σας μαθαίνοντας του ασκήσεις ψυχραιμίας, π.χ θετική σκέψη, αναπνοές, ώστε να διαχειρίζεται μόνο του στρεσσογόνες καταστάσεις.

Θετική Ενίσχυση

Ξέρατε πώς αν συνδυάσετε ένα «αρνητικά» φορτισμένο γεγονός με μία θετική κατάσταση, έχετε τη δυνατότητα να το αποδυναμώσετε, καθώς ο εγκέφαλος έχει την τάση να ανακαλεί πιο εύκολα τα ευχάριστα γεγονότα ; Συνδυάστε λοιπόν την επιστροφή του παιδιού στο σχολείο με ένα θετικό συμβάν πχ μία ολοήμερη εκδρομή, μια επίσκεψη στο Λούνα Παρκ ή ένα μικρό πάρτι αφιερωμένο στην πρώτη μέρα του σχολείου κι έτσι το παιδί θα συνδέσει την νέα κατάσταση με κάτι ευχάριστο, μειώνοντας ή εξαλείφοντας ακόμα το άγχος του για την επερχόμενη νέα συνθήκη.

Σε κάθε περίπτωση να είστε υπομονετικοί κι ανεκτικοί και να δώσετε το χρόνο στα παιδιά σας να προετοιμαστούν όπως τα ίδια αισθάνονται για την μετάβασή τους. Τίποτε δεν είναι μόνιμο, απλά χρειάζεται λίγη παραπάνω εμπιστοσύνη στις δυνατότητά τους για εξέλιξη, προσαρμογή και βελτίωση .

Δεν υπάρχουν πιο γρήγορα ή πιο αργά παιδιά, υπάρχουν απλώς διαφορετικά παιδιά.. μέχρι το επόμενο καλοκαίρι που θα ξανασυζητήσουμε τα ίδια.. Γιατί μπορεί να πάρεις το παιδί από το καλοκαίρι, αλλά ποτέ το καλοκαίρι από το παιδί !

Καλή Σχολική μας Χρονιά !!

ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ Ι. ΣΟΦΙΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ -ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ