Εξωσχολικές δραστηριότητες: διέξοδος εκτόνωσης ή πηγή στρες

Η τέλεια εικόνα μιας ισορροπημένης παιδικής ηλικίας, 
αυτής που τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο, εκτελούν στο σπίτι τις σχολικές υποχρεώσεις τους και μετά παίζουν, είναι μύθος για πολλά παιδιά. Τα περισσότερα σήμερα, όπως οι ενήλικες, ασχολούνται  με υπερβολικά πολλές δραστηριότητες.

Φυσικά οι εξωσχολικές δραστηριότητες αυτές καθ’ αυτές δεν είναι το πρόβλημα. Η ενασχόληση των παιδιών σε δράσεις διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην ψυχική τους υγεία  και προσφέρει πολλά οφέλη σε αυτοπεποίθηση και ακαδημαϊκή επίδοση, συνέπεια και υπευθυνότητα, πειθαρχία, λιγότερα συμπεριφοριστικά προβλήματα, λιγότερες πιθανότητες για κατανάλωση ουσιών αλλά και εμπλοκή σε επικίνδυνη σεξουαλική δραστηριότητα. Αυτοί είναι και οι λόγοι που πολλοί φορείς στηρίζουν τις εξωσχολικές δραστηριότητες τόσο πολύ, έχοντας πλέον αποτελέσει μεγάλη κοινωνική επιρροή στη διαμόρφωση και τον προσδιορισμό της παιδικής και οικογενειακής ζωής. Μήπως όμως έχουμε φτάσει σε άκρα;  Έχετε αναρωτηθεί τι συμβαίνει στα παιδιά που έχουν τόσες πολλές δραστηριότητες και αισθάνονται πίεση;

Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι γονείς έχουν καλές προθέσεις. Ωθούν τα παιδιά τους σε εξωσχολικές δράσεις επειδή θέλουν να έχουν πλήρη και ευτυχισμένα παιδικά χρόνια. Θυσιάζουν τον δικό τους χρόνο για να βεβαιωθούν ότι τα παιδιά τους είναι σε προπονήσεις και αγώνες. Φυσικά αγαπούν τα παιδιά τους και το τελευταίο που θα ήθελαν είναι να τα στρεσάρουν.

Η  τόσο έντονη  κινητοποίηση δεν είναι πάντα η καταλληλότερη όμως . Μερικοί γονείς θέλουν να δουν τα παιδιά τους να πετυχαίνουν σε ότι οι ίδιοι θεωρούν σημαντικό. Άλλοι μέσω των παιδιών αναβιώνουν τα δικά τους παιδικά όνειρα. Και κάποιοι άλλοι έχουν κίνητρο τις κοινωνικές πιέσεις.  Μία συνήθης σκέψη γονέα είναι : «Όλα τα παιδιά στον κύκλο μας απασχολούνται σε 4-5 διαφορετικές δραστηριότητες. Αν δεν ακολουθήσουν και τα δικά μου παιδιά, θα νοιώσουν εκτός και εγώ θα νοιώθω λιγότερος από τους άλλους γονείς».

 Η υπεραπασχόληση παρόλα αυτά δεν είναι συστατικό της καλής παιδικής ζωής. Συνήθως είναι και η αφορμή για συμπτώματα άγχους και μελαγχολίας. Πολλές φορές τα υπερδραστήρια παιδιά αναφέρονται στο πόσο λίγο έως καθόλου χρόνο έχουν για να δουν τους φίλους τους και απλά να παίξουν μαζί τους χωρίς να βρίσκονται σε κάποια δομημένη δραστηριότητα. Δεν έχουν πια χρόνο για να κάνουν ποδήλατο, να παίξουν σε ένα πάρκο ή να βγουν μια βόλτα.  Κι αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θέλουν να κάνουν όλες τις άλλες δραστηριότητες αθλημάτων και τεχνών, αλλά ίσως κάποιες φορές να αισθάνονται  μία άρνηση να συνεχίσουν το καθιερωμένο  πρόγραμμά τους , βρίσκοντας  προφάσεις για να αποφύγουν την συμμετοχή τους, του τύπου : έχω πονοκέφαλο, με πονάει το στομάχι μου,  χτύπησα και δεν νομίζω ότι μπορώ να βγάλω την προπόνηση, γράφω τεστ και πρέπει να κάτσω να διαβάσω  ή σε άλλες περιπτώσεις  να εκφράσουν ανοιχτά και ειλικρινά την ανάγκη τους να διακόψουν εντελώς την εκάστοτε δράση είτε λόγω υπερεξάντλησης είτε εξαιτίας των όσων στερούνται.  Τα παιδιά νοιώθουν φορτωμένα και πιεσμένα. Αυτή η τάση για γεμάτο πρόγραμμα δεν είναι μόνο ένα διαδεδομένο φαινόμενο, αλλά ο συνήθης τρόπος λειτουργίας των γονέων σήμερα. Νοιώθουν ότι δεν είναι καλοί γονείς αν τα παιδιά τους δεν συμμετέχουν σε όλα τα είδη των δραστηριοτήτων. Τα παιδιά πιέζονται για να πετύχουν, για να αποδείξουν ότι είναι ικανά. Παιδιά που χτίζουν βιογραφικό από προεφηβική ηλικία για την ακαδημαϊκή τους ζωή.

 

Συνεπώς η έκθεση των παιδιών σε εξωσχολικές δραστηριότητες πολύ νωρίς στη ζωή τους δεν είναι απαραιτήτως μια καλή ιδέα. Μερικά παιδιά δεν μπορούν να λειτουργήσουν καλά με τόσες πολλές υποχρεώσεις και έτσι αναπτύσσουν διαταραχές άγχους. Δεν έχουν χρόνο μην κάνοντας κάτι, χρόνο με τον εαυτό τους, χρόνο δημιουργικότητας. Όταν απασχολούνται με πολλά και διαφορετικά, θυσιάζουν την ουσία για την ποικιλία.  Οι γονείς νομίζουν ότι τα παιδιά θα μεγαλώσουν και θα θυμούνται όλες αυτές τις υπέροχες δραστηριότητες που έκαναν. Σίγουρα θα θυμούνται πόσο εξαντλημένα ήταν και πώς οι γονείς τους, τους φώναζαν συνεχώς για να βιαστούν και να ετοιμαστούν προκειμένου να προλάβουν την επόμενη δραστηριότητα.

 

 

Αρχικά να μπούμε λίγο στη θέση τους και να έρθουμε σε επαφή με τα συναισθήματά τους. Να ρωτήσουμε τί είναι αυτό που τα απασχολεί και να βρούμε μία λύση που θα τα ανακουφίσει. Δεν χρειάζεται να φτάσουν στην εξάντληση και να μας διαμαρτύρονται για πονοκεφάλους, στομαχόπονους και ατονίες, για να αποφασίσουμε να φιλτράρουμε το πρόγραμμά τους και ποιο το όφελος για εκείνα, ούτε να τα “κόψουμε” ξαφνικά  από κάθε ενασχόλησή τους. Αυτό θα ήταν επίσης πολύ δραματικό για τα ίδια και δεν απαραίτητο, εφόσον δεν είναι ο βασικός μας στόχος. 

Στόχος είναι ο περιορισμός του χρόνου που ξοδεύουν σε εξωσχολικές δραστηριότητες ώστε να περιοριστεί και το στρες του παιδιού αλλά και  να μπει όλη η οικογένεια σε φυσιολογική καθημερινότητα.

 

Επομένως ως  γονείς χρειάζεται να χαλαρώσουμε και να ρίξουμε λίγο τους ρυθμούς των παιδιών και των δικών μας απαιτήσεών . Να εκτιμήσουμε την αξία στη δόμηση σχέσεων στη ζωή των παιδιών μας  και ύστερα την ειδική ανάγκη για πλήθος δραστηριοτήτων. Ας εστιάσουμε στην διαμόρφωση της σχέσης και της επικοινωνίας με τα παιδιά μας κι όχι στο να γίνουμε ο μάνατζερ και ο σοφέρ στο καθημερινό τους πρόγραμμα.